Ocena: 4.9 / 5.0

Miażdżyca – niebezpieczna choroba cywilizacyjna

Miażdżyca (z łac. artherosclerosis) jest jedną z najczęściej występujących, przewlekłych chorób układu krążenia. Jej istota polega na długotrwałym zapaleniu ścian dużych i średnich tętnic,  odkładaniu się złogów złego cholesterolu w ich ścianach, w wyniku czego dochodzi do ich zwapnienia. Efektem tego jest stwardnienie tętnic, uszkodzenie śródbłonka, tworzenie się zakrzepów i tzw. blaszek miażdżycowych wewnątrz naczynia . Blaszki miażdżycowe składające się głównie z cholesterolu i lipidów zatykają tętnice i prowadzą do niedokrwienia narządu.

Miażdżyca jest niebezpieczna chorobą, dlatego tak ważne jest wczesne jej rozpoznanie i możliwie jak najszybsze rozpoczęcie leczenia. Nieleczona może być przyczyną dusznicy, zawału serca, tętniaków czy udaru mózgu.

Miażdżyca - przewlekła choroba układu krążenia

Miażdżyca – przewlekła choroba układu krążenia

Przyczyny miażdżycy

Jednoznaczna przyczyna miażdżycy nie jest znana. Specjaliści jednak wymieniają czynniki ryzyka mające wpływ na jej powstawanie. Są to np.:

  • Wiek – ryzyko miażdżycy rośnie wraz z wiekiem pacjenta. Pierwsze objawy najczęściej zauważane są po 40-45 roku życia,
  • Płeć męska – pomimo tego, że miażdżyca częściej występuje u mężczyzn, to wśród zmagających się z chorobą są również kobiety, szczególnie to, które przeszły już menopauzę,
  • Predyspozycje genetyczne (dziedziczenie choroby),
  • Siedzący tryb życia i brak ruchu – doprowadzają do obniżenia stężenia dobrego cholesterolu,
  • Nadwaga i otyłość – doprowadzają do  zaburzeń lipidowych, nadciśnienia i cukrzycy,
  • Palenie papierosów – doprowadza do wzrostu stężenia złego cholesterolu i zmniejszenia dobrego cholesterolu,
  • Spożywanie alkoholu,
  • Nieprawidłowe, zwiększone stężenie cholesterolu LDL-C,
  • Nadciśnienie tętnicze – doprowadza do uszkodzenia śródnabłonka,
  • Nieprawidłowa dieta – bogata w cukry proste i tłuszcze zwierzęce,
  • Cukrzyca – doprowadza do zaburzeń gospodarki lipidowej,
  • Upośledzona nietolerancja glukozy,
  • Stres,
  • Zanieczyszczenie środowiska – przede wszystkim toksyny i pestycydy, które dostają się do organizmu ze środowiska i z pożywienia,
  • Zmiany zakrzepowe,
  • Owrzodzenia,
  • Zaburzony metabolizm lipidów.

Objawy miażdżycy

Choroba rozwija się powoli, dyskretnie i przez długi czas bezobjawowo.  Jej symptomy są zróżnicowane w zależności od tętnic, których dotyczą zmiany. Pierwszymi dolegliwościami, które powinny zaniepokoić są m.in.:

  • Zadyszka po niedużym wysiłku fizycznym,
  • Ból łydek nawet po krótkim spacerze,
  • Zwiększona wrażliwość na zimno,
  • Uczucie drętwienia i mrowienia nóg,
  • Trudności z koncentracją,
  • Trudności z zapamiętywaniem.

Z czasem mogą się pojawić żółte zgrubienia w okolicy powiek, niewielkie guzki w ścięgnach nadgarstków czy guzki w ścięgnie Achillesa. Zaawansowana postać miażdżycy charakteryzuje się np.:

  • Bólem łydek nawet w spoczynku,
  • Owrzodzeniami, a nawet martwicą tkanek w obrębie kończyn,
  • Trudnościami z poruszaniem się,
  • Niedowładami,
  • Osłabieniem siły mięśniowej,
  • Bólami nadbrzusza,
  • Częstymi biegunkami,
  • Utratą masy ciała,
  • Bólami w klatce piersiowej,
  • Zaburzeniami wzroku,
  • Zaburzeniami mowy.

Diagnostyka miażdżycy

Rozpoznaniem i leczeniem miażdżycy zajmują się lekarze: kardiolog i angiolog. Na konsultację kardiologiczną warto się umówić do gdańskiego Centrum Medycznego Eter-Med, gdzie na pacjentów czekają wykwalifikowani i doświadczeni specjaliści.

Badaniami służącymi do rozpoznania choroby i oceny stopnia zaawansowania procesów miażdżycowych są np.:

Prawidłowe parametry:

Jak leczyć miażdżycę?

Leczenie choroby uzależnione jest od stopnia jej zaawansowania. Terapia może się opierać na przyjmowaniu środków farmakologicznych mających za zadanie obniżenie poziomu złego cholesterolu (np. statyny – zocor, vasilip), podwyższenie poziomu dobrego cholesterolu (np. lipostat, bezamidin, lipanthyl), obniżenie krzepliwości i ciśnienia krwi.

Jakie są objawy miażdżycy?

Jakie są objawy miażdżycy?

Zaawansowane zmiany miażdżycowe mogą wymagać zabiegu chirurgicznego. Tradycyjny zabieg polega na nacięciu naczyń i usunięciu z nich blaszek miażdżycowych. Niektórzy lekarze proponują wszczepianie by-passów, czyli pomostów aortalno-wieńcowych. Operacja polega na pobraniu fragmentu zdrowej żyły i wszyciu jej jednym końcem powyżej, a drugim końcem poniżej nagromadzenia blaszki miażdżycowej, która blokuje przepływ krwi. Specjaliści mogą zaproponować również angioplastykę – zabieg polegający na rozszczepieniu ścian tętnicy i spłaszczeniu blaszek miażdżycowych. Cały czas popularne jest również  tzw.balonikowanie, czyli wprowadzenie cewnika do tętnicy poprzez niewielkie nacięcie w pachwinie. Po wprowadzeniu w odpowiednie miejsce balonik zwiększa swoją objętość i kruszy złogi cholesterolowe, które następnie są wyciągane i usuwane na zewnątrz. Jeszcze jedną zabiegową metodą leczenia miażdżycy jest umieszczenie we wnętrzu tętnicy stent – krótkich, siateczkowych rurek, nasączonych specjalnymi substancjami.

Jedną z metod leczenia miażdżycy jest też chelatacja – nieoperacyjna metoda rozpuszczająca blaszki  w naczyniach krwionośnych. Polega na wprowadzeniu w tętnice specjalnej substancji EDTA, syntetycznego aminokwasu, który oczyszcza zatkane tętnice z powstałych złogów.

Jak można zapobiec miażdżycy?

Bez wątpienia to właśnie profilaktyka odgrywa najważniejszą rolę w zapobieganiu miażdżycy. Dlatego, żeby ustrzec się chorobie, warto pamiętać o:

  • Eliminacji czynników ryzyka, które mają ogromny wpływ na powstawanie choroby,
  • Rezygnacji bądź ograniczeniu używek (np. mocnej kawy, papierosów, alkoholu),
  • Codziennej aktywności fizycznej, która powinna być uzależniona od wieku, kondycji i indywidualnych predyspozycji pacjenta. Może to być spacer, nordic walking, jogging, jazda na rowerze, pływanie,
  • Ograniczeniu, a najlepiej eliminacji  słodyczy,
  • Unikaniu słodzonych napojów,
  • Unikaniu tłustego mleka,
  • Regularności posiłków (5 posiłków dziennie, z około trzy godzinnym odstępem czasu),
  • Codziennym piciu soku z granatu lub ekstraktu z granatu,
  • Zdrowej, wartościowej i zbilansowanej diecie. Istotne znaczenie ma ograniczenie tłuszczów zwierzęcych (m.in. boczku, smalcu, naturalnego masła) i cukrów prostych. Warto spożywać ryby morskie, warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste i oleje roślinne.  Dieta powinna być bogata w kwasy omega , które usprawniają przepływ krwi przez naczynia, usprawniają ukrwienie naczyń mięśnia sercowego, obniżają poziom trójglicerydów i lipoprotein, podwyższają poziom dobrego cholesterolu.