Ocena: 4.7 / 5.0

Tryptofan – tajemniczy aminokwas poprawiający nastrój

Tryptofan (Trp) jest białkowym aminokwasem egzogennym, którego organizm sam nie wytwarza i musi być dostarczany wraz z dietą. Jest niezbędny do produkcji enzymów, białek oraz tkanki mięśniowej. Zdolność do jego syntezy wykazują niektóre bakterie oraz rośliny. Jest rozpuszczalny w gorącym alkoholu, w tłuszczach i mocnych zasadach.

Tryptofan wytwarza serotoninę, czyli hormon szczęścia

Tryptofan wytwarza serotoninę, czyli hormon szczęścia

Uczestniczy w  wytwarzaniu serotoniny (hormonu szczęścia), substancji odpowiedzialnej za stan samopoczucia, stan zadowolenia, pozytywne myślenie, apetyt,  regulację snu, a także życie seksualne.

Tryptofan odgrywa istotną rolę w ludzkiej fizjologii i jest niezbędny do pracy wielu układów i narządów organizmu. Wykazuje wiele korzystnych dla zdrowia właściwości. Należy też pamiętać, że jego niedobór (podobnie jak nadmiar) może nieść za sobą poważne konsekwencje.

Właściwości aminokwasu białkowego

  • Jest  odpowiedzialny za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego,
  • Poprawia nastrój,
  • Zwalcza depresję,
  • Zmniejsza nadpobudliwość i napięcia,
  • Reguluje poziom neuroprzekaźników (dopaminy, beta-endorfiny, noradrenaliny),
  • Wzmacnia odporność organizmu,
  • Reguluje przemianę materii w organizmie,
  • Zmniejsza apetyt
  • Reguluje metabolizm węglowodanów,
  • Uczestniczy w wytwarzaniu melatoniny (hormonu odpowiedzialnego za rytm okołodobowy organizmu),
  • Korzystnie wpływa na laktację,
  • Uczestniczy w procesie rozmnażania,
  • Łagodzi ból miesiączkowy,
  • Uczestniczy w syntezie rodopsyny (barwnika światłoczułego, który umożliwia widzenie po zmroku),
  • Bierze udział w wytwarzaniu kinureiny (chroniącej oczy przed promieniowaniem UV),
  • Uczestniczy w biosyntezie niacyny i witaminy B6,
  • Uczestniczy w tworzeniu tkanki mięśniowej,
  • Bierze udział w produkcji hormonu wzrostu,
  • Obniża ciśnienie krwi.

Skutki niedoboru tryptofanu w organizmie objawiają się:

  • Spadkiem poziomu białka we krwi,
  • Zwiększoną wrażliwością na ból,
  • Degeneracją kanalików nasiennych (u mężczyzn),
  • Degeneracją mięśni gładkich,
  • Okołorogówkowym wzrastaniem naczyń,
  • Spadkami nastroju,
  • Stanami lękowymi,
  • Zachowaniami agresywnymi,
  • Rozdrażnieniem,

    Jakie są skutki niedoboru tryptofanu w organizmie?

    Jakie są skutki niedoboru tryptofanu w organizmie?

  • Bezsennością,
  • Zaburzeniami depresyjnymi,
  • Przygnębieniem,
  • Zahamowaniem wzrostu,
  • Niedokrwistością,
  • Stłuszczeniem wątroby,
  • Łysieniem,
  • Stwardnieniem skóry,
  • Zahamowaniem laktacji,
  • Skłonnością do przejadania się.

Również nadmiar tryptofanu niesie ze sobą nieprzyjemne dolegliwości, np. złe samopoczucie, suchość w ustach, bóle głowy, senność, niewyraźne, zamglone widzenie, zaburzenia koordynacji ruchowej, nudności i wymioty czy podrażnienia żołądka. W niektórych przypadkach może dojść do tzw. zespołu serotoninowego, stanu wywołanego zbyt dużą ilością serotoniny w mózgu. W jego efekcie może dojść do degradacji mięśni gładkich, zaniku tkanek, drgawek, letargu, śpiączki,  a nawet śmierci.

Kto nie powinien przyjmować suplementów z tryptofanem

Suplementacja tryptofanem powinna być konsultowana z lekarzem, dietetykiem lub inną kompetentną osobą. Nie należy przyjmować leków według własnego uznania, gdyż może się to wiązać z poważnymi skutkami ubocznymi.

Przeciwwskazaniami do przyjmowania suplementów diety z tryptofanem są:  nowotwory, hipoglikemia, rzadkoskurcz, sklerodermia. Tego aminokwasu nie powinny przyjmować również kobiety w ciąży, kobiety karmiące, osoby przyjmujące hormony sterydowe, tabletki antykoncepcyjne oraz osoby kierujące pojazdami. Nie ma jednak przeciwwskazań do spożywania produktów spożywczych bogatych w tryptofan. W swojej naturalnej postaci może być przyjmowany bez szkody dla zdrowia.

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie organizmu na tryptofan

  • Osoby dorosłe – 5 mg na kg masy ciała
  • Młodzież od 14 do 18 roku życia – 6 mg na kg masy ciała
  • Dzieci od 4 do 13 roku życia – 6 mg na kg masy ciała
  • Dzieci od 1 do 3 roku życia – 8 mg na kg masy ciała
  • Niemowlęta do 12 miesiąca życia – 13 mg na kg masy ciała

Naturalne źródła tryptofanu

Mięso – w 100 g piersi z kurczaka jest około 400 mg tryptofanu, w 100 g cielęciny jest około 415 mg tryptofanu, w 100 g pieczonego schabu jest 425 mg tryptofanu.

Wędliny – w 100 g kiełbasy myśliwskiej suchej jest 365 mg tryptofanu, w 100 g polędwicy sopockiej jest 276 mg tryptofanu, w 100 g kiełbasy jałowcowej z kurczaka jest 275 mg tryptofanu.

Naturalne źródła tryptofanu

Naturalne źródła tryptofanu

Ryby – w 100 g tuńczyka jest około 335 mg tryptofanu.

Nabiał – w 100 g jajek jest około 170 mg tryptofanu, w 100 g sera mozarella jest około 570 mg tryptofanu, w 100 g żółtego sera jest  519 mg tryptofanu, w 100 g mleka odtłuszczonego w proszku jest  433 mg tryptofanu, w 100 g tłustego sera (np. myśliwskiego) jest 435 mg tryptofanu, w 100 g chudego twarogu jest 273 mg tryptofanu.

Rośliny strączkowe – w 100 g gotowanej fasoli (białej) jest około 115 mg tryptofanu, w 100 g suchego grochu jest 273 mg tryptofanu.

Produkty sojowe – w 100 g pełnotłustej mąki sojowej jest około 798 mg tryptofanu, w 100 g suchych nasionach soi jest około 605 mg tryptofanu, w 100 g kiełków soi jest 295 mg tryptofanu.

Otręby owsiane – w 100 g jest około 330 mg tryptofanu.

Nasiona, pestki – w 100 g nasiona sezamu jest 325 mg tryptofanu, w 100 g nasion słonecznika jest 340 mg tryptofanu, w 100 g nasion lnu jest 395 mg tryptofanu, w 100 g pestek dyni jest 375 mg tryptofanu, w 100 g migdałów jest 310 mg tryptofanu, w 100 g orzechów arachidowych jest 376 mg tryptofanu.

Kasza manna – w 100 g jest 402 mg tryptofanu.